Çıkarım Sanatı mı? O da ne?

Sherlock Holmes’u bilirsiniz. Hani attığı bir bakışla saniyeler içinde yüzlerce çıkarımda bulunan ve çok kısa bir sürede zor davaları çözüme kavuşturan o ünlü dedektif. Kitaplarını okumuş, dizisini ve filmini izlemiş biri olarak söyleyeceğim bir şeyse kendisi aslında bir dedektiften çok sanatçı. Çıkarım sanatçısı. Hem karizmatik hem de işinde çok başarılı.

Birkaç ay önce Udemy’nin Black Friday indirimlerinden faydalanarak birkaç kursa kayıt yaptırmıştım. Tabii ki kayıt olduğum kursları düzenli olarak inceleme fırsatım olmuyor ancak bu aralar bir kursa acayip merak sardım. O da Sayın Mustafa Vahit Keskin’in büyük bir emek ve özveriyle hazırlamış olduğu Veri Bilimine Giriş kursu.

Son yılların en trend ve sıcak konularından biri olan veri bilimi ile ilgili tartışmalar süredursun; Sayın Keskin, veri bilimi üzerine herkesin anlayacağı tarzda özgün ve bilgilendirici bir eğitim içeriği hazırlamış. Eğitim başlıklarından biri olan Çıkarım Sanatı bölümünde de eğitimi alanlara ayrıca bir ödev vermeyi de ihmal etmemiş. Peki neymiş bu ödevin konusu?

Bir akıllı telefon ekranındaki uygulamaları inceleyerek o telefonu kullanan kişiyle ilgili ne kadar çıkarımda bulunabilirsiniz?

Verilen bu ödev sayesinde bence eğitim daha interaktif ve eğlenceli olmuş. Ben telefon ekranına bakarak 22 madde sıralayabildim. Bakalım siz ne kadar çıkarabilirsiniz?

Aşağıdaki görselde, ekranın üstünden altına doğru madde madde bazı çıkarımlarda bulunacağım. Yaptığım analizden sonra maddeleri sentezleyip telefon kullanıcısının örnek bir profilini (personasını) çıkarmaya çalışacağım. Bu kullanıcıdan “kişi” olarak bahsedeceğim. O zaman hadi başlayalım!

iPhone.JPG

  1. Telefon ekranına yüzeysel olarak baktığımızda Apple iPhone’un yakın geçmişte piyasaya sürdüğü modellerinden biri olduğunu tahmin ediyoruz. Yüksek ihtimalle kişi, iPhone 7/7 Plus/8/8 Plus modellerinden birini kullanıyor olabilir. Ekran yapısına baktığımızda kesinlikle X ve üstü modellerden biri değil.
  2. Kişi, ekranda sade düz beyaz bir arkaplan kullanmayı tercih etmiş. Kişinin sadeliği sevdiğini veya telefonda renkli görseller kullanmak istemediğini anlayabiliriz. Hatta düz zemin kullanarak telefonun şarjını daha uzun süre götürmek istediğini düşünebiliriz. Böylelikle bilinçli bir elektronik ürün kullanıcısı olduğunu varsayabiliriz.
  3. Keza sol üstte telefonun şarjı dolu görünmekte ama şarj kablosu takılı değil. Yüksek ihtimalle kişi, yakın bir zamanda telefonu şarja koymuş olabilir.
  4. Telefonun çekim kuvvetine baktığımızda üç çizgi olduğu için mobil operatörünün kapsama gücü zayıf olabilir. Kişi asansörde, bodrumda veya çekim gücünün düşük olduğu başka bir alanda bulunuyor olabilir. Ya da sadece bulunduğu konumda çekim gücü zayıf olabilir.
  5. Kablosuz internete (WIFI) bağlı olduğuna göre kişi sabit bir mekanda olabilir. Bir iş yerinde, kafede, otelde, konferansta veya kendi evinde bulunuyor olabilir.
  6. Saat 16.03’ü gösterdiğine göre gün sonu olduğunu düşünebiliriz. Kişi maaşlı bir çalışansa, iş yerinde; seyahatteyse, otelde veya bir konferansta; freelancer veya uzaktan bir çalışansa, evinde olduğunu varsayabiliriz.
  7. Kişinin kullandığı uygulamalara baktığımızda, ilk etapta iki farklı bankacılık uygulaması gözümüze çarpıyor. Birinin bireysel, diğerinin de maaş hesabı için olduğunu varsayabiliriz.
  8. Mesajlarda bir bildirim olmadığına göre mesajlarını yeni kontrol etmiş olduğunu veya SMS kullanmadığını düşünebiliriz.
  9. Discord uygulaması yer aldığına göre online oyun oynadığını düşünebiliriz. Ayrıca uygulamanın kullanım alanının genişlemesiyle farklı amaçlar doğrultusunda Discord kanallarını takip ettiğini düşünebiliriz.
  10. Müzik uygulaması sebebiyle iTunes’tan indirdiği müzikleri dinlediğini düşünebiliriz. Spotify’ı ilk sayfada görmediğimize göre hiç kullanmıyor veya nadiren kullanıyor olabilir.
  11. Linkedin uygulaması olduğuna göre kişinin kariyerine ve networke önem veren biri olduğunu düşünebiliriz.
  12. Whatsapp’ta hiç bildirim olmadığına göre kişi uygulamayı yeni açıp kontrol etmiş olabilir.
  13. Hesap makinesi ön sayfada olduğuna göre sık kullandığı uygulamalardan biri olduğunu düşünebiliriz. İşi gereği anlık hesaplama yapması gerektiği için kullanıyor olabilir.
  14. Yandex Navigasyon ve HGS uygulamalarını kullandığına göre aktif araç kullanan biri olduğunu ve hatta şirket aracının olduğunu düşünebiliriz.
  15. Ticket uygulaması olduğuna göre, kişinin maaşlı bir çalışan olduğundan daha çok emin olabiliriz. Hatta 14. maddede yer alan uygulamalar sebebiyle sabit bir ofis dışında sahada da aktif olarak çalıştığını düşünebiliriz.
  16. Binance uygulaması yer aldığına göre kripto paralara ilgi duyduğunu ve birikimlerini bu şekilde değerlendirmek istediğini varsayabiliriz. Ufak yatırımlar yaparak ek gelir elde etmek istediğini düşünebiliriz. 9. maddede yer alan Discord’u da kripto para ile ilgili kanalları takip etmek amacıyla kullandığını varsayabiliriz.
  17. Yuvarla uygulaması yer aldığına göre sivil toplum kuruluşlarına ufak bağışlar yapmayı tercih eden toplum bilinci yüksek ve duyarlı bir kişi olduğunu düşünebiliriz.
  18. Hopi ve Trendyol uygulamaları olduğuna göre alışverişi oldukça seven, çeşitli fırsat ve kampanyalardan yararlanmak isteyen bir kişi olduğunu varsayabiliriz.
  19. 30 Gün Fit uygulaması yer aldığına göre egzersiz ve spor yapmayı hedefleyen veya hali hazırda buna devam eden, sağlığına önem veren biri olduğunu düşünebiliriz.
  20. Kişi ekranın altında, internet tarayıcısı olarak Safari yerine Google Chrome’u yerleştirdiğine göre bir Apple ürünü Safari tarayıcısından memnun kalmamış olabilir. Hatta eski bir Android kullanıcısı olduğunu bile varsayabiliriz. Buna göre eski alışkanlıklarından vazgeçmek istemiyor olabilir veya Google Chrome’u daha kullanışlı buluyor olabilir.
  21. Mail bildirimi fazla olduğuna göre uzun süredir mailini kontrol etmemiş olabilir. Ya da şirket maili kullandığı için kısa sürede çok fazla mail almış olabilir.
  22. Bu ekranda yer almayan bazı popüler uygulamaları (Facebook, Instagram, Twitter) kullanmadığına göre sosyal medyaya pek önem vermeyen biri olduğunu düşünebiliriz.

Sonuç olarak bu 22 maddelik analizleri sentezleyerek bir persona çizmemiz gerekirse kişinin;

  • 30 yaşlarında
  • yatırıma önem veren
  • alışverişi seven
  • sağlıkta ve zinde kalmayı hedefleyen
  • aktif araç kullanan
  • maaşlı beyaz yakalı
  • bir hanımefendi

olduğunu düşünebiliriz.

Gördüğünüz gibi bir telefon ekranına bakarak ne kadar çıkarımda bulunabiliyoruz. Çıkarım Sanatı da işte bu ufak verileri kullanarak anlamlı sonuçlar elde etmek aslında. En azından ben böyle yorumladım. Yaptığımız çıkarımların %100 doğru olması önemli değil ama karmaşık bir veri ile karşılaştığımızda bunu analiz edip yorumlayarak bir yol çizebilmek önemli. Gittiğimiz yolun doğru yol olup olmadığını da test ederek göreceğiz. 🙂

Reklamlar

Yayınlayan

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.